मुरासू चक्रीवादळाच्या पार्श्वभूमीवर कुठे किती पाऊस पडेल? हवामान विभागाने दिला 'हा' इशारा

आंध्र प्रदेशाच्या किनारपट्टीजवळ असलेले तीव्र चक्रीवादळ 'मुरसू' उत्तर-वायव्य दिशेला सरकण्याची शक्यता आहे. हे वादळ 3 नोव्हेंबरला दुपारपर्यंत कमकुवत होईल आणि मध्यरात्रीपर्यंत त्याचे रूपांतर 'डीप डिप्रेशन' मध्ये होईल, असं हवामान विभागाने म्हटलं आहे.

3 नोव्हेंबरला आंध्र प्रदेशची किनारपट्टी, यानम आणि त्याच्या लगतच्या तेलंगणा भागात अत्यंत मुसळधार पावसाचा इशारा देण्यात आला आहे.

4 नोव्हेंबरला किनारपट्टी आंध्र प्रदेश आणि यानम भागात खूप मुसळधार पावसाचा इशारा देण्यात आला आहे.

याशिवाय 3 नोव्हेंबरला रायलसीमा आणि दक्षिण ओडिशामध्ये, तर 3 आणि 4 नोव्हेंबरला दक्षिण छत्तीसगडमध्ये मुसळधार पावसाचा इशारा देण्यात आला आहे.

बाधित क्षेत्रांतील नागरिकांना सतर्क राहण्याचा, हवामान विभागाच्या अधिकृत सूचनांचे आणि सुरक्षिततेबाबतच्या मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन करण्याचा सल्लाही देण्यात आला आहे.

याआधी हवामान विभागानं एक्सवरील एका पोस्टमध्ये लिहिलं होतं, "तीव्र चक्रीवादळ 'मुरासू' उत्तर-वायव्य दिशेनं सरकलं आणि मंगळवारी पहाटे साडेतीन ते साडेपाचच्या दरम्यान ओंगोलेजवळ, नेल्लोर आणि नरसपूर दरम्यान दक्षिण आंध्र प्रदेशच्या किनारपट्टीला धडकलं. या कालावधीत वाऱ्याचा वेग ताशी 100 ते 110 किमी होता, तर वाऱ्याच्या झोतांचा वेग ताशी 120 किमीपर्यंत पोहोचला होता."

हवामान विभागाच्या म्हणण्यानुसार, चक्रीवादळ उत्तर-वायव्य दिशेनं पुढे सरकण्याची शक्यता असून, ते हळूहळू कमकुवत होऊन मंगळवार दुपारपर्यंत त्याचे चक्रीवादळात रूपांतर होईल.

विभागानं सांगितलं की, "या काळात वाऱ्याचा वेग ताशी 80-90 किलोमीटरपर्यंत पोहोचू शकतो, तर वाऱ्याच्या झोतांचा वेग ताशी 100 किलोमीटरपर्यंत असू शकतो. यानंतर, ते आणखी कमकुवत होण्याची आणि आज मध्यरात्रीपर्यंत, म्हणजेच 3 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत, त्याचे तीव्र कमी दाबाच्या क्षेत्रात रूपांतर होण्याची शक्यता आहे. या काळात वाऱ्याचा वेग ताशी 55-65 किलोमीटर असू शकतो आणि वाऱ्याच्या झोतांचा वेग ताशी 75 किलोमीटरपर्यंत असू शकतो."

हवामान विभाग मछलीपट्टणम आणि विशाखापट्टणम इथं असलेल्या डॉप्लर हवामान रडारच्या माध्यमातून त्यावर सतत लक्ष ठेवून आहे.

आंध्र प्रदेश राज्य आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाचे व्यवस्थापकीय संचालक आणि आरटीजीएस (रिअल टाइम गव्हर्नन्स सोसायटी) चे मुख्य कार्यकारी अधिकारी प्रखर जैन यांनी सोमवारी सांगितलं की, जेव्हा हे चक्रीवादळ किनारपट्टी ओलांडेल, तेव्हा ताशी 100 ते 120 किमी वेगाचे जोरदार वारे वाहतील.

सोमवारी सकाळी 'मुरासू' चक्रीवादळाच्या प्रभावामुळे विशाखापट्टणमच्या ऋषिकोंडा किनाऱ्याजवळ एक बोट संकटात सापडली. अधिकाऱ्यांनी सांगितलं की, नेल्लोरमध्येही एक बोट जमिनीवर अडकली होती आणि त्यातील प्रवाशांना सुखरूप वाचवण्यात आले.

परिस्थिती सामान्य होईपर्यंत मच्छिमारांनी समुद्रात जाऊ नये, असा सल्ला अधिकाऱ्यांनी दिला आहे. वादळामुळे किनारपट्टीच्या भागात आधीच तीव्र हवामान आणि मुसळधार पाऊस झाला आहे. ऋषिकोंडा किनारपट्टीवरील मच्छिमार आणि व्यापाऱ्यांनी पोलिसांना माहिती दिली.

काय इशारा देण्यात आला होता?

भारतीय हवामान विभागानं आधी दिलेल्या अंदाजानुसार, पश्चिम-मध्य बंगालच्या उपसागरात तयार झालेले 'मुरासू' हे तीव्र चक्रीवादळ 2 नोव्हेंबरच्या मध्यरात्री ते 3 नोव्हेंबरच्या सकाळच्या दरम्यान आंध्र प्रदेशच्या किनारपट्टीवर धडकण्याची शक्यता वर्तवली होती.

हवामान खात्यानं असा अंदाज वर्तवला होता की, वादळ ओंगोलेच्या दक्षिणेला नेल्लोर आणि नरसपूरच्या दरम्यान किनारपट्टी ओलांडेल.

या काळात वाऱ्याचा वेग ताशी 100 ते 110 किलोमीटर असू शकतो, तर जोरदार वाऱ्याच्या झोतांसह तो ताशी 120 किलोमीटरपर्यंत पोहोचू शकतो, असंही सांगण्यात आलं होतं.

भारतीय हवामान विभागाने (IMD) दिलेल्या माहितीनुसार, गेल्या सहा तासांत वादळ ताशी 14 किलोमीटर वेगानं पश्चिम-वायव्य दिशेनं सरकलेलं होतं.

2 नोव्हेंबर रोजी सकाळी साडेअकरा वाजता, ते नेल्लोरच्या आग्नेयेला सुमारे 120 किमी, कावलीच्या आग्नेयेला 140 किमी, चेन्नईच्या ईशान्येला 170 किमी आणि ओंगोलेच्या आग्नेयेला 180 किमी अंतरावर होते.

चेन्नई, मछलीपट्टणम आणि विशाखापट्टणममधील डॉप्लर हवामान रडार या वादळावर सतत लक्ष ठेवून आहेत, अशीही माहिती देण्यात आली होती.

कोणत्या राज्यांमध्ये मुसळधार पावसाचा इशारा देण्यात आला?

वादळाच्या प्रभावामुळे दक्षिण भारतातील अनेक राज्यांमध्ये मुसळधार पावसाचा इशारा हवामान विभागानं दिला आहे.

सोसाट्याच्या वाऱ्यांचा आणि वादळी पावसाचा इशारा

हवामान विभागाने 2 आणि 3 नोव्हेंबर रोजी किनारपट्टीवरील आंध्र प्रदेश आणि यानममध्ये मेघगर्जनेसह वादळी पावसाचा आणि ताशी 80 ते 90 किलोमीटर वेगाच्या वाऱ्याचा अंदाज वर्तवला आहे.

या काळात, गडगडाटी वादळे (वादळी वाऱ्यांसह येणारे जोरदार वारे) ताशी 100 ते 110 किलोमीटर वेगाने येऊ शकतात. वाऱ्याचे झोत ताशी 115 किलोमीटरपर्यंत पोहोचू शकतात.

2 आणि 3 नोव्हेंबर रोजी रायलसीमामध्ये ताशी 70 ते 80 किमी वेगाच्या वाऱ्यासह, ताशी 90 किमी पर्यंत वेग वाढणाऱ्या वादळी पावसाची शक्यता आहे.

3 नोव्हेंबर रोजी तेलंगणामध्ये ताशी 50 ते 60 किलोमीटर वेगाचे जोरदार वारे वाहण्याची शक्यता आहे. वाऱ्याचा वेग ताशी 70 किलोमीटरपर्यंत पोहोचू शकतो.

2 ते 4 नोव्हेंबर दरम्यान तामिळनाडू, पुदुचेरी आणि कराईकलमध्ये ताशी 40 ते 50 किलोमीटर वेगाने वारे वाहण्याची शक्यता असून, वाऱ्याचे झोत ताशी 60 किलोमीटरपर्यंत पोहोचण्याची शक्यता आहे.

भारतीय हवामान विभागाच्या (IMD) माहितीनुसार, 2 नोव्हेंबर रोजी सकाळी साडेआठ वाजेपर्यंत, म्हणजे गेल्या 24 तासांत तामिळनाडू आणि मध्य महाराष्ट्रात मुसळधार ते अति मुसळधार पावसाची नोंद झाली.

या काळात आसाम, ओडिशा आणि केरळमध्येही मुसळधार पाऊस झाला. तामिळनाडू आणि मध्य महाराष्ट्रात 12 ते 21 सेंटीमीटर, तर आसाम, ओडिशा आणि केरळमध्ये 7 ते 11 सेंटीमीटर पावसाची नोंद झाली.

नुकत्याच आलेल्या 'अर्णब' चक्रीवादळानं किनारपट्टीवरील अनेक भागांमध्ये आधीच मोठं नुकसान केलं आहे.

मुरासू हा एक तमिळ शब्द असून त्याचा अर्थ मोठा ढोल असा होतो. पारंपरिकरित्या, या ढोलाचा वापर युद्धात, उत्सवांमध्ये आणि लोकांना धोक्याची सूचना देण्यासाठी केला जातो.

आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री चंद्रबाबू नायडू सोमवारी दिल्ली दौऱ्यावर येणार होते. परंतु, मुरासू चक्रीवादळाच्या तयारीमुळे त्यांनी आपला दौरा रद्द केला आहे.

मुसळधार पावसामुळे चेन्नई विमानतळावरील अनेक विमानसेवा रद्द झाल्याचंही वृत्त आहे.

पावसाचा इशारा, शाळा आणि महाविद्यालयं बंद

चक्रीवादळामुळे अनेक राज्यांमध्ये मुसळधार पावसाची शक्यता आहे.

भारतीय हवामान विभागानं म्हटलं आहे की, सोमवार आणि मंगळवारी किनारपट्टीवरील आंध्र प्रदेशातील बहुतांश ठिकाणी हलका ते मध्यम पाऊस पडण्याची शक्यता आहे.

बुधवारी तुरळक ठिकाणी मुसळधार ते अति मुसळधार पावसाचा अंदाज असून, काही ठिकाणी अतिवृष्टी होण्याची शक्यता आहे.

तेलंगणामध्ये 2 ते 4 नोव्हेंबर दरम्यान अनेक ठिकाणी हलका ते मध्यम पाऊस आणि तुरळक ठिकाणी मुसळधार पाऊस पडेल. 3 नोव्हेंबर रोजी तुरळक ठिकाणी अतिवृष्टीची शक्यता आहे.

तामिळनाडूसाठी हवामान विभागाचा अंदाज जवळपास सारखाच आहे.

दक्षिण ओडिशामध्येही बुधवारपर्यंत पावसाची शक्यता आहे. चक्रीवादळामुळे छत्तीसगडमध्येही पाऊस पडू शकतो.

आंध्र प्रदेशातील दहा जिल्ह्यांमध्ये हाय अलर्ट जाहीर करण्यात आला आहे. अनेक भागांमध्ये शाळा आणि महाविद्यालये बंद आहेत. शेजारील ओडिशा राज्यातही पावसामुळे सुट्ट्या जाहीर करण्यात आल्या आहेत.

'द हिंदू'च्या वृत्तानुसार, चेन्नईसह तामिळनाडूच्या अनेक जिल्ह्यांमध्ये मुसळधार पावसाची शक्यता लक्षात घेता, सोमवारी शाळा आणि महाविद्यालयांना सुट्टी जाहीर करण्यात आली आहे.

हवामान विभागाचा सल्ला

हवामान विभागानं चक्रीवादळादरम्यान घ्यावयाच्या अनेक खबरदारीच्या सूचना दिल्या आहेत. यापैकी काही सूचना खालीलप्रमाणे आहेत:

चार ते सहा मीटर उंच उसळतील लाटा

हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, चक्रीवादळामुळे गवताच्या आणि मातीच्या घरांचं नुकसान होऊ शकतं.

याशिवाय, कमकुवत इमारती आणि पत्र्याचे किंवा ॲस्बेस्टॉसचे छप्पर असलेल्या घरांनाही धोका असू शकतो.

शेतीच्या नुकसानीबाबत हवामान विभागानं म्हटलं आहे की, शेतातील उभी पिके, फळबागा आणि फळबागांचं नुकसान होऊ शकतं.

याव्यतिरिक्त, कोवळे नारळ पडू शकतात आणि ताडाची पाने तुटून पडू शकतात. अर्णब चक्रीवादळामुळे किनारपट्टी भागातील झाडांचंही मोठ्या प्रमाणात नुकसान झालं.

हवामान विभागानं सांगितलं की, लाटांची उंची 4 ते 6 मीटरपर्यंत पोहोचू शकते. पुरामुळे कच्च्या रस्त्यांचे काही भाग खचू शकतात.

याव्यतिरिक्त, प्रमुख शहरांमधील रस्त्यांवर पाणी साचल्यानं वाहतुकीत व्यत्यय येऊ शकतो आणि प्रवासाचा वेळ वाढू शकतो.

(बीबीसीसाठी कलेक्टिव्ह न्यूजरूमचे प्रकाशन)