Madaxweynaha Dowladda Federaalka
Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa cambaareeyay falkii Al- shabaab ku dileen
saaka waabarigii dad rayad ah oo ka baxay magaalada Baladweyne kuna sii jeeday
degmada Maxaas ee gobalka Hiiraan.
Madaxweynaha ayaa
dhacdadaas ku tilmaamay fal arxan darro ah oo aan sal iyo raad toonna ku lahayn
diinta Islaamka.
Warkaan ka soo baxay
Aqalka Madaxtooyada ee Villa Somaaliya ayaa lagu sheegay in dowladda Soomaaliya ay qaadayso
tallaabooyin degdeg ah oo lagu beegsanayo Al-shabaab.
Madaxweynaha ayaa Al-shabaab
ku eedeyay in ay ka soo horjeedaan nolasha iyo xasilloonida shacabka
Soomaaliyeed,isaga oo shacabka ugu baaqay in ay garab siiyaan ciidamada
dowladda.
Waxyeellada daadadka Pakistan ku dhuftay oo isa soo taraya
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, .
Wasiir ka tirsan xukuumadda Pakistan ayaa sheegay in
daadadka ba’an ee ka dhashay roobabka mahiigaanka ah ee dalkaasi ka da’ ay yihiin
musiibadii ugu xumayd ee is beddelka cimiladu uu sababu.
Wasiirka oo lagu magacaabo, Ahsan Iqbal, ayaa sheegay in
soddon iyo saddex milyan oo qof ay dadadku saameeyen in ka badan hal milyan oo
gurina ay waxyeelo soo gaartay.
Ugu yaraan labo
kun labo boqol iyo konton qof ayaa ku dhintay guudahaan dalka Pakistan. Wasiir Iqbal ayaa sheegay in Pakistan aysan
haysan dhaqaale ay wax kaga qabato dhibaatada. Saraakiisha mid ka mid ah
meelaha ugu daran ee ay dhibaatadu ka dhacday - degmada koonfurta ee Daadu - ayaa
sheegay in rubac milyan qof oo kale ay hadda halis ugu jiraan heerka biyaha oo
sare u kacaya.
Hay'adaha gargaarka ayaa ka digaya cudurro ka dhasha deegaannada daadadku halakeeyeen. Sidoo kale dadka ku barakacay fatahaadaha ayaan haysan hooy iyo cunto ku filan.
Madaxweynaha Hirshabeelle oo faray saraakiisha amniga in ay ka jawaabaan weerarkii Al-shabaab dadka ku laayeen
Madaxweynaha mamaulka Hirshabeelle Cali Guudlaawe Xuseen oo maanta
ka qayb galay kulan looga hadlayay amniga deegaannada mamaulkaasi ayaa faray
saraakiisha ciidamada amniga in howgallo laga bilaabo meelaha y Al-shabaab haystaan oo ka tirsan Hirshabeelle.
Cali Guudlaawe ayaa sidoo kale saraakiisha amniga u
jeediyay inay ka jawaabaan dadkii Al-shabaab saaka ku dileen deegaanka Afar
irdoodka ee gobolka Hiiraan.
Al-shabaab ayaa weerarkaasi ku dilay dad ka badan 20 qof iyagoo sidoo kalana gubay gawaari sidday raashin gargaar ah maadama waqti adag oo abaari ay saameysay dad iyo duunyaba lagu jiro.
Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan ayaa la sheegay
inuu soo bandhigay qorshe uu ku dhexdhexaadinayo
Ruushka iyo Ukraine gaarahaan muranka ka taagan warshadda tamarta Nukliyeerka
ee Zaporizhzhia ee Ukraine, taasoo ay ciidamada Ruushka ku sugan yihiin hadda.
Ankara ayaa sheegtay in Mr Erdogan uu dalabkan gudbiyay kadib markii taleefoon uu
kula hadlay madaxweynaha Rushka Vladimir Putin.
Aqalka Kremlin-ka ayaa xaqiijiyay in labada dhinac ay ka
wadahadleen warshadda Zaporizhzhia, balse ma aysan sheegin wax dhexdhexaadin
ah. Duqeymihii ugu dambeeyay ee aaggaas ayaa sare u qaaday cabsida laga qabo
musiibo nukliyeer ah.
Ukraine waxay ku eedaysay Ruushka argagixisinimo dhanka
nukliyeerka ah. Kormeerayaal ka socda hay'adda Qaramada Midoobay u qaabilsan
ilaalinta Nukliyeerka, IAEA, ayaa booqday warshadda, waxayna damacsan yihiin
inay joogteeyaan booqshadaas.
Itoobiya oo markii ugu horeysay dalkeeda u oggolaanayso bangiyada caalamiga iney ka howlgalaan
Golaha wasiirrada ee xukuumadda Itoobiya, ayaa meel mariyey siyaasad
qabyo ah,
oo uu soo jeediyay Bangiga Dhexe, kaasoo u
oggolaanaya in qeybta
maaliyadda loo furo Bangiyada Shisheeye.
Tani ayaa waxay muujinaysaa isbedel weyn oo
ku yimid hannaanka dhaqaalaha ee dalkani dhaca Geeska Afrika.
Wuxuu albaabada u furey shirkadaha shisheeye ee caalamiga ah, kuwaasoo ay ka
xirnaayeen ka qeyb qaadashada hannaanka dhaqaalaha dalkani muddo dheer.
Talaabadan ayaa daba socotay furitaankii
suuqa isgaarsiinta.
War qoraal ah oo ka soo baxay xafiiska
ra’iisul wasaare Abiy Ahmed Sabtidii, ayaa lagu sheegay in tallaabadani ay
lagama maarmaan tahay, si loo horumariyo isdhexgalka dhaqaalaha Itoobiya ee
suuqa caalamiga ah.
Sidoo kale, tallaabadani waxey ka qeyb qaadan
doontaa kordhinta tartanka, iyo hufnaanta waaxda maaliyadda ee dalka Itoobiya.
Daawo: Markii Iiraan ay la wareegtay dooni militari oo uu Mareykanku leeyahay oo maraysay biyaha caalamiga
Qoraalka Muuqaalka, Iran says it seized US surface drones from Red Sea
Iran ayaa sheegtay in ciidamadeeda badda ay Badda Cas ku qabteen labo dooni, oo
nooca aan naaquudaha lahayn ah, iyadoo uu milkayaddeeda leeyahay Mareykanka.
Telefishinka
qaranka ee dalkaasi, ayaa sheegay in ciidamada badda ay la wareegeen gacan ku
haynta doonida.
Waxey
intaa ku dareen iney u qaadeen tallaabadani, si ay uga hortagaan shil, ka dib
markii ay " digniino u direen" maraakiibta Mareykanka. Markii
dambe waa la sii daayay doonidii.
Muuqaal
la baahiyey, ayaa muujinayey dhowr qof oo kamid ahaa shaqaalihii doonida, oo ku
riixaya doonida badda, si ay mar kale safarkeeda socdaalka usii wadato.
Booliiska Kenya oo heegan sare la geliyay xilli la sugayo go'aanka maxkamadda ee muranka doorashada
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, Doorashada guud ee Kenya
Dhammaan madaxda gobollada iyo degmooyinka dalka Kenya, ayaa laga codsaday inay
u diyaar garoobaan xaalad kasta oo ka dhalan karta go'aanka Maxkamadda Sare ee
Isniinta lagu dhawaaqayo, taasoo ku beegan 5-ta bishan Sebtember ee aynu ku
jirno.
Ku
xigeenka booliiska ee dalka Kenya, Edward Mbugua, ayaa warqad u diray madaxda
laamaha ammaanka, isagoo ku booriyay iney feejignaadaan, oo ay u diyaar garoobaan
amaro la xiriira amniga, iyo sida laga yeelayo go’aanka maxkamada kadib.
Warqad
ku suntaneyd 1-da bisha Sebtembar, Mbugua, ayaa waxa uu sidoo kale ka codsaday
saraakiisha amniga iney nuqullo kamid ah qorshahe hawleedkooda usoo gudbiyaan
xarunta adeegga booliiska Kenya, inta aan la gaarin kahor 3-da galabnimo ee
Jimcaha, ee ku beegneyd shaley.
“Iyadoo
ay ku xiran tahay go’aanka Maxkamadda Racfaanka Kenya, waxaan fileynaa
falcelinno kala duwan oo ay ka bixiyaan dadka shacabka ah ee ku sugan goobaha
kulul, sida rabshadaha iyo burburka hantiyeed, waxaa la idin farayaa inaad
diyaarisaan howlgallo lagaga hortagayo dhibaatooyinka ka dhalan kara go’aanka
maxkamadda,” ayaa lagu yiri warqadda qeyb ka mid ah.
Arrintan
ayaa timid saacado kaddib digniin kasoo baxday safaaradda Mareykanka ee Nairobi,
oo ku wajahan muwaadiniinteeda u socdaalaya iyo kuwa ku sugan ismaamulka Kisumu,
ka hor inta aan la xukumin Isniinta.
Isagoo
ka falcelinaya isla talobixin lamid ah, barasaabka Kisumu Anyang' Nyong'o, ayaa
waxa uu u xaqiijiyay dadka deegaanka ineysan fileyn in wax isbedel ah uu ku
yimaado xaalada amniga.
Si
kasta oo ay ahaataba natiijada kasoo baxda xukunka ee ku tilmaamay gobolka in
ay tahay bulsho nabad ah oo jinsiyado badan iyo isir ah.
"Waxaan
ka qabnaa walaac qoraalkan sida gaarka ah u tilmaamaya Kisumu, kaasoo lagu
xusay in magaaladu ay ka dhici karaan rabshado, ka dib 5-ta Sebtembar oo la
gaarayo go’aanka maxkamadda, kaasoo ku saabsan dacwada doorashada
madaxweynaha," Nyong'o ayaa sidaasi ku sheegay hadal uu soo saaray.
Colaada Itoobiya: Seddax arrin oo uu Mareykanku doonayo in si deg deg loo sameeyo
Xigashada Sawirka, AFP
Qoraalka sawirka, Colaadda Tigreega
Dowladda Maraykanka, ayaa Jimcihii u dirtay dalka Itoobiya ergey, si uu u soo
afjaro dagaallada kasoo cusboonaaday dalkaasi, iyadoo cambaaraysay dawladda ay
dariska yihiin ee Ereteriya, oo dib u soo gelisay colaadda gobolka Tigreega ciidankeeda.
Mike
Hammer, oo ah ergeyga gaarka ah ee Maraykanka u qaabilsan Geeska Afrika, ayaa
todobaadkan u kicitimi doona dalka Itoobiya.
"Wuxuu
gudbin doonaa in dhammaan dhinacyada ay joojiyaan hawlgallada milatari, iyo
inay isku soo hor fariistaan wada hadal nabadeed," ayay tiri xoghayaha
warfaafinta ee Aqalka Cad, Karine Jean-Pierre.
“Waxaan
cambaareyneynaa ku soo noqoshada Eritrea ee colaadda, duullaanka TPLF ee ka
socda meel ka baxsan gobolka Tigreega, iyo duqeymaha cirka ee dowladda
Itoobiya,” ayay u sheegtay suxufiyiinta.
Dagaalada
ayaa todobaadkii hore dib uga soo cusboonaaday gobolka waqooyi ee Itoobiya,
kadib muddo shan bilood ah oo uu hakad ku jiray.
Tani
ayaa meesha ka saartay rajadii laga qabay in si nabad ah lagu xaliyo dagaalka
mudada labada sano ku dhaw socday, iyo in lasoo afjaro dhibaatada
bini’aadantinimo ee gobolka Tigreega ka jirta.
"Ma
jiro xal militari oo lagu soo gaba gabeyn karo khilaafka," ayey tiri
Jean-Pierre.
"Dhammaan
dhinacyadu waa inay is-xakameeyaan, waxaana ku boorrinaynaa inay xaaladda
dejiyaan, gaar ahaan si ay u suurogasho in dib loo bilaabo gargaarka bani'aadannimada
iyo adeegyada aasaasiga ah."
Waaxda
arrimaha dibadda Mareykanka, ayaa sheegtay in Hammer, oo ah dublamaasi
ruug-caddaa ah oo shaqadiisu ay sidoo kale kamid tahay arrimaha Sudanta
cakiran iyo Soomaaliya, uu u safri doono Axadda.
Maxay ka tiri Shabaab dadka ay ku laysay gobolka Hiiraan?
Xigashada Sawirka, ap
Qoraalka sawirka, Alshabaab
Al
shabaab, ayaa ka hadlay dadka lagu laayey gobolka Hiiraan maanta, iyagoo sheegay
iney halkaasi ku dileen maleeshiyaad ka tirsan Macawiisleeyda.
Waxey
intaa ku dareen Al Shabaab, iney sidoo kale gubeen gawaari ka baxday magaalada
Baladweyne, oo sida ay sheegeen u waday sahay iyo saanad maleeshiyaadka
Macawiisleyda.
Hase
yeeshee, dadka deegaanka oo la hadlay BBC-da, ayaa sheegay in Shabaab ay
laayeen dad rayid ah.
Madaxweynihii ay shacabkiisa ka eryeen dalkiisa oo dib usoo noqday
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, Rajapaksa
Madaxweynihii hore ee Sri Lanka, Gotabaya Rajapaksa, oo dibadda u cararay kadib
mudaaharaadyo waaweyn oo dhacay bishii Luulyo, ayaa dalka dib ugu soo laabtay.
Rajapaksa,
ayaa wuxuu ku sugnaa dalka Thailand, si ku meel gaar ah, wuxuu dib ugu soo
noqday dalkiisa, isagoo soo marey dalka Singapore.
Qaar
kamid ah Wasiirada dowladda Sri Lanka, ayaa lagu soo waramayaa inay kula
kulmeen garoonka diyaaradaha.
Dadka
reer Sri Lanka, ayaa waxay dawladiisa ku eedeeyaan inay masuul ka aheyd dhaqaale
xumadii ugu darnayd ee soo marta taariikhda dalkaasi.
Boqolaal
kun oo qof oo isugu jira qeybaha kala duwan ee bulshada, ayaa ka qeyb qaatay
mudaaharaadyada sida nabdoon ee lagu dalbanayay in Rajapaksa iyo walaalkiis
Mahinda, oo ka weyn ay is casilaan.
Daanyeero loo sameeyey xaflad si magacyo looggu bixiyo
Gorilla-laha, ee buuraha kunool,ayaa magacyo looggu bixiyay xaflad aad u heer sareysa, oo ka
dhacday gunta hoose ee seeraha qaranka Volcanoes, ee degmada Musanze ee dalka Rwanda ee waqooyiga dalkaasi.
Qaabeynta qoyskan cusub ee daanyeerada,
ayaa sidoo kale looggu sameeyey xafladii 18-aad ee magac bixinta Gorilla-laha.
Magacaabistani waa astaan gaar ahaaneed,
iyadoo daanyeerada Gorilla-laha ah aaney si jir ahaaneed u joogin xafladda.
Kumanaan reer Ruwanda ah, ayaa isku soo
baxay, si ay ugu dabaaldegaan maalinta gaarka ah ee loo asteeyay Daanyeerada buuralayda
naadirka ah.
Qeybo kamid ah daanyeerada Gorilla-laha ah,
ayaa loo bixiyay magacyo u leh muhiimad dhaqameed reer Rwanda, iyadoo la
tixraacayo muhiimada ilaalinta inaaney dabar go’in.
Xafladda magac bixinta, ayaa waxaa ka qeyb
galey dad caan ah oo dunida isaga kala yimid, oo ay kamid yihiin dadka dadka u
dhaq dhaqaaqa arrimaha deegaanka iyo xayawaanka, wariyeyaasha, bahda
isboortiga, jilayaal iyo fannaaniin.
Amiir Charles, ayaa sidoo kale qeyb ka ahaa
ah dhacdada, wuxuu ku magacaabay daanyeer oo dhowaan dhashey Gorilla-le ah
Ubwuzuzanye - oo macnaheedu yahay wada noolaansho.
Farriin kooban oo uu ka jeediyay xafladda,
ayuu Amiirka Wales ku sheegay in dib u soo celinta, is-waafajinta iyo
isu-dheellitirka dabeecadda, dadka iyo meeraha/dhulka aynu kunool nahay ay
tahay arrinta ugu daran ee soo food saartay aadanaha.
Macluumaadkan waxaa daabacay X. Waxaan dalbanayenaa fasaxaaga ka hor inta aan la furin, waxaa laga yaabaa inay isticmaalayaan cookies iyo farsamooyin kale. hadii aad u bahato akhri X xeerarka cokie iyo kan ku saabsan xogta gaarka ah ka hor inta aadan aqbalin. si aad u aragto xogta guji ‘aqbal oo soco’.
Digniin: BBC macluumaadka ku qoran bog kale masuul kama ahan
Dhammaadka X boggan
Alshabaab oo dad ku laayey gobolka Hiiraan
Xigashada Sawirka, AFP
Qoraalka sawirka, Alshabaab
Al shabaab ayaa xalay inta u dhaxeysa degmooyinka Maxaas iyo Baledweyne ee
gobolka Hiiraan ku weerarey gawaari.
Gawaaridan ayaa siday raashin iyo dad Rakaab ah. Alshabaab ayaa dilay inta badan shacabkii
saarnaa gawaaridaasi
Waxey sidoo kale gubeen raashin loo waday
degmada Maxaas ee gobolka Hiiraan.
Mid kamid ah Dadka deegaanka oo la hadlay warbaahinta,
ayaa sheegay in weerarka gaadmada ah uu dhacay xalay.
Xigasho: SNTV
Sharciyo lagu soo rogay ajnabigii caashaqa qof Falastiini ah
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, Shisheeyuhu wuxuu haystaa soddon maalmood oo ay ku soo gudbinayaan xiriirka jaceyl ee Falastiiniyiinta
Shisheeyaha tagaya Falastiin, ayaa laga dalbadey iney iska diidaan galiyaan wasaaradda
gaashaandhigga Israa’iil, haddii uu jacayl dhex maro mid kamid ah falastiiniyiinta
ku nool Daanta Galbeed ee la haysto, sida uu qabo xeer cusub oo lasoo saarey.
Haddii uu dhaco guur, ayaa waxaa
loogga baahan doonaa inay halkaasi isaga baxaan 27 bilood ka dib, oo u dhiganta
sanad iyo bar.
Waa qayb kamid ah adkaynta
xeerarka shisheeyaha ku nool, ama doonaya inay tagaan, Daanta Galbeed.
Falastiiniyiinta iyo ururada
aan dowliga ahayn ee Israa’iil, ayaa ku eedeeyay maamulka Israa'iil "inay ku
dhaqaaqeen xayiraado cusub oo adag".
Xeerarka cusub, ayaa lagu
wadaa inay dhaqan galaan maalinta isniinta ah ee soo socota.
Xeerarka oo lagu soo gudbiyey
dukumeentiyo dhaadheer, ayaa waxaa ka mid ah in loogga baahan yahay shisheeyaha
inay ku wargaliyaan maamulka Israa’iil soddon maalmood gudahood, marka ay
bilaabaan xiriir ama jaceyl ay la sameynayaan qof heysta aqoonsiga Falastiin.
Xayiraadaha cusub ee
jaamacadaha Falastiin, ayaa waxaa kamid ah qoondeynta fiisaha ardayda ee 150 illaa
iyo 100 macalimiin ajaanib ah, halka aan la xaddidayn kuwa Israa’iil.
Ganacsatada iyo hey'adaha
gargaarka, ayaa sheegay in sidoo kale uu saameyn xooggan ku yeelan doono
sharcigan cusub.
Sharciyadan ayaa waxay soo
rogayaan dadja xaddidaad adag muddada fiisaha iyo fiiso kordhinta, iyadoo tallaabadani
ay ka hortageyso dadka inay si mutadawacnimo ah uga shaqeeyaan Daanta Galbeed
muddo ka badan dhowr bilood.
Macluumaadkan waxaa daabacay X. Waxaan dalbanayenaa fasaxaaga ka hor inta aan la furin, waxaa laga yaabaa inay isticmaalayaan cookies iyo farsamooyin kale. hadii aad u bahato akhri X xeerarka cokie iyo kan ku saabsan xogta gaarka ah ka hor inta aadan aqbalin. si aad u aragto xogta guji ‘aqbal oo soco’.
Digniin: BBC macluumaadka ku qoran bog kale masuul kama ahan
Dhammaadka X boggan
Weerarada ay Alshabaab ku hayaan Gobolada Dhexe Soomaaliya oo kordhay
Xigashada Sawirka, AFP
Qoraalka sawirka, Al Shabaab
Weeraradii ugu dambeyay ee ay ururka Al-shabaab ka gaysteen deegaanno ka tirsan
goballada Hiiraan iyo Galgaduud, ayaa la sheegay inay ku burburiyeen ceelasha
biyaha iyo xarumaha shirkadaha Isgaarsiinta.
Arrintaas ayey qaar kamid ah
khubarada falanqeeya arrimaha ammaanka ee Soomaaliya, ayaa waxay ku tilmaameen
inay tahay cadaadis ay Al-Shabaab saarayaan dadka deegaannadaas si dantooda u
gaaraan.
Dhacdooyinkaana ayaa waxay kusoo
beegmayaan xilli ay jirto abaar kulul oo ay adag tahay in biyo la helo.
Sidoo kale, dhawaan ayey aheyd
markii Al shabaab ay qabsadeen hotel Xayaat oo ku yaalla magaalada Muqdisho, iyagoo halkaasi
ka sameeyey is qarxin iyo dagaal.
Assalaamu Calaykum
Subax
wanaagsan. Kusoo dhawaada tebinta tooska ah ee BBCSomali.com
Halkan
kala soco wararkii ugu dambeeyay ee dhulka Soomaalida, iyo deegaamadooda
qurbaha, wararka gobolka iyo calaamka intiisa kalaba. Wararka waxaa idiin soo
gudbin doona aniga oo ah Said Anteno.