روزنامه های تهران: حلب، بوئینگ و گستاخی مخالفان

    • نویسنده, مسعود بهنود
    • شغل, روزنامه نگار
  • منتشر شده در

روزنامه های صبح امروز، سه شنبه ۲۳ آذر در حالی که سخنان ناطق نوری در پاسخ براداران لاریجانی را در صفحات اول خود نقل کرده اند در غیاب خبرهای قطعی از حلب به گمانه زنی درباره سرنوشت این شهر پرداخته اند. روزنامه های تندرو و نزدیک به سپاه پاسداران خداحافظی سردار نقدی از سازمان بسیج و سخنان سرداران را در تهدید نظامی مخالفان جمهوری مهم دیده اند.

جوان
توضیح تصویر، جوان

بدرقه سرداران

جوان در گزارش اصلی خود نوشته: سرعت تحولات سیاسی و میدانی سوریه شتاب بی‌سابقه‌ای به خود گرفته است؛‌ نیروهای مشارکت‌کنند‌ه در عملیات آزادسازی حلب بدون اینکه فریب جنجال داعش در شهر باستانی پالمیرا را بخورند، به پیشروی خود در مناطق شرقی حلب ادامه دادند و گروه‌های تحت حمایت غرب را کاملاً در یک محدوده کوچک تحت محاصره قرار دادند و در همین حال مقامات روسی توافق با امریکا برای خروج تروریست‌ها از شهر حلب را رد کردند.

به گزارش «جوان»، ارتش سوریه و هم‌پیمانانش در ادامه پیشروی گسترده خود در شرق حلب توانستند روز دوشنبه محله الشیخ سعید را به‌طور کامل آزاد کنند.

زینب اسماعیلی در مصاحبه ای با میرمحمود موسوی از وی از تحولات منطقه به خصوص بعد از انتخاب ترامپ پرسیده و او پاسخ داده که ما باید تا خرداد صبر کنیم. ‌ پایان اردیبهشت در ایران انتخابات ریاست‌جمهوری برگزار می‌شود و آقای روحانی باید چند ماه آینده را با همین وضعیت پیش‌بینی‌ناپذیر سر کند. شما فکر می‌کنید در این دوره سیاست‌خارجی ایران در منطقه و جهان چگونه باید پیش برود؟ ما در عراق و سوریه به‌طور جدی و در عرصه عمل با روسیه و آمریکا مواجهیم.

این دیپلومات پیشین که سابق سفارت در منطقه را دارد در عین حال گفته: ایران نمی‌تواند خیلی سریع وضعیت را تغییر دهد ولی می‌تواند در فکر تغییراتی باشد. ظاهرا شرایطی که در سوریه و عراق شاهد آن هستیم، ممکن است نشان‌دهنده اقتدار ما باشد، مثلا در عراق و سوریه نیروهای متفق ایران داعش را عقب می‌‌رانند. منتها تمام مسئله این نیست و مسائل خیلی بزرگ‌تری در این منطقه وجود دارد.

به توصیف این کارشناس ارشد وزارت خارجه: گفته می‌شود تاکنون در سوریه ۳۰۰ هزار نفر کشته شده و حدود ۱۲ میلیون آواره در این کشور وجود دارد. اینها چیزی به‌غیر از نفرت برجا نمی‌گذارد، یعنی در سوریه ۱۰‌ میلیون خانواده متنفر خواهید داشت. دست‌کم دو نسل طول می‌کشد تا اینها افرادی طبیعی شوند. این کینه‌ها در درونشان خشونت خواهد زایید. یک آدم طبیعی نمی‌تواند به‌سادگی سر ببرد اما در شرایط نفرت‌آور این افراد تولید می‌شوند و این شرایط در طول سال‌ها در این منطقه ایجاد شد.

حلب آزاد می شود

جام جم در سرمقاله خود نوشته: پیشروی‌های ارتش سوریه با اتکا به تجربیاتی که این بار برای یکسره کردن کار در پیش گرفت سبب شد شکستی جدی بر تروریست‌هایی که بخصوص در شرق حلب بودند وارد شود. به طوری که از یک‌ماه پیش شاهد اختلاف بین سران آنها بودیم که همدیگر را متهم به کم‌کاری می‌کردند و در شنودهایی که شده بود سرکرده‌های آنها اظهار می‌کردند که در حال شکست خوردن هستند و درواقع از ترکیه و عربستان و از دولت‌های اسلامی همفکر خود طلب استمداد می‌کردند.

جعفر قنادباشی در سرمقاله جام جم نوشته: تروریست‌ها دو سه سالی حلب را در اختیار داشتند و برنامه آنها این بود که با محوریت حلب بقیه خاک سوریه را هم در اختیار بگیرند. حال که در حال از دست دادن آن هستند این فقط به‌معنی از دست دادن یک موضع نظامی نیست بلکه به معنی آن است که نقشه و پلان نظامی آنها یعنی اشغال کل سوریه خنثی شده است. آمریکایی‌ها تمامی تلاش خود را کردند تا نیروهای همسو با خود را تحت عنوان نیروهای میانه رو در آنجا مستقر کنند اما شکست خوردند.

به نوشته این مقاله: تلاش‌های ترکیه و عربستان هم با شکست مواجه شد و از همه مهم‌تر شکست رژیم صهیونیستی است که به این امید بسته بود ‌که حلب محور عملیات برای ناآرامی و تضعیف سوریه باشد.

کارتون جواد تکجو، اعتماد
توضیح تصویر، کارتون جواد تکجو، اعتماد

بویینگ خوب یا کاغذی

صادق جنان صفت در مقاله ای در اطلاعات به مشکلات دولت روحانی پرداخته و نوشته: این دولت از طرف مردم و افکار عمومی هم تحت فشار است که مناسبات ایران و جهان را به سوی تعامل مفید پیش ببرد، نرخ تورم را مهار کند، رکود بر جای مانده از سال‌های گذشته را برطرف و رونق را به فعالیت‌های اقتصادی برگرداند. اما مثل هر دولت دیگری بدون مشارکت همه نیروهای کارآمد، ورزیده و دلسوز داخلی و بدون استفاده از امکانات بین‌المللی توانایی تامین همه خواسته‌ها در حداکثر خود را ندارد.

نویسنده با این مقدمه افزوده: منتقدان اما نه‌تنها دست دولت را نمی‌گیرند تا شرایط کشور را از وضع نامساعد فعلی رهایی دهد، بلکه پای دولت را در تله می‌گذارند. به طور مثال اگر دولت کاری نکند تا سرمایه‌گذاری خارجی جذب شود، در بوق می‌کنند که دلاری برای سرمایه‌گذاری به ایران نیامد و اگر ایران نتواند قراردادی برای نوسازی حمل و نقل منعقد کند، می‌گویند نتیجه برجام چه شد و… از طرف دیگر اگر دولت با بسترسازی و دادن وعده حفظ سرمایه، وقت و انرژی شریک خارجی آنها را پای میز مذاکره بنشاند که برای ایران کشتی بسازند، می‌گوید چرا برای کارخانه‌های بیگانگان کار درست می‌شود و اگر با بزرگ‌ترین فروشنده هواپیما قرارداد نهایی کند می‌نویسند برای کارگران فلان کشور کار درست شد.

نتیجه گیری مقاله اطلاعات این است که: روش مبارزه سیاسی در ایران به ویژه از سوی یک گروه نه چندان نیرومند که سبد رای محدودی دارند، گونه‌ای است که منافع ملی را زیر پای تمایلات کوتاه‌نگرانه قربانی کرده و به هیچ اصل ارزشی اعتقاد عملی نشان نمی‌دهند. این روش مبارزه سیاسی در ایران به دلیل استفاده از امکانات ملی و حکومتی شکل نامناسبی پیدا کرده و فانوس امید و شادابی را خاموش می‌کند و سیاست را به سمتی هدایت می‌کند که نیروهای اندیشمند، دلسوز و فهیم از ورود به آن اجتناب کرده و سرزمین کم‌سویی نصیب آیندگان شود.

کیهان در گزارش اصلی خود در انتقاد از نشریاتی که دیروز خبر امضای قرارداد با شرکت بوینگ را در صدر اخبار خود آورده بودند پرداخته نوشته: بهمن ماه سال گذشته در حالی که اندکی از نهایی شدن توافق برجام گذشته بود و از طرفی دیگر جامعه به تدریج در تکاپوی انتخابات مجلس قرار می‌گرفت هیاهوی قرارداد با یکی از غول‌های هواپیما‌سازی جهان یعنی ایرباس به صورت گسترده مطرح شد. اکنون نیز در حالی که دست دولت از وعده‌هایی که داده خالی است دوباره موضوع خرید هواپیما به تیتر یک روزنامه‌های زنجیره‌ای تبدیل شده است.

به نوشته این روزنامه تندرو: در میان آن همه بدعهدی‌های غرب و خاصه آمریکا در اجرای تعهداتشان حالا که موضوع قرارداد خرید هواپیما برای بار چندم مطرح شده است باید هم روزنامه‌های زنجیره‌ای را به جشن و پایکوبی بکشاند. البته این یکی هم مانند چند بار قبل هواپیماهای کاغذی است که گویا ماموریت آنها پرواز در آسمان انتخابات است. لازم به ذکر است که مسلما نوسازی ناوگان حمل و نقلی کشور از هوایی تا ریلی با در نظر گرفتن اولویت امری شایسته است.

آمریکا ضرر می کند

یوسف مولایی در مقاله نوآوران نوشته: طبق توافق نامه ایران با کشورها ۱+۵ و سند برجام این اجازه به ایران داده شده تا آزادانه اقدام به خرید انواع هواپیمای مسافر بری از هر شرکت هواپیما سازی در دنیا کند. در ماه های اخیر نیز وزارت خزانه داری آمریکا با صدور مجوزی راه را برای فروش هواپیما به ایران توسط دو شرکت بوئینگ و ایرباس هموار کرد لذا بر اساس مقررات تحریمی دولت ایالات متحده آمریکا قرارداد فروش ۸۰فروند هواپیمای بوئینگ به ایران بلا مانع است و مشکلی برای آن پیش نخواهد آمد.

به نوشته این حقوقدان بین المللی: منتهی گمانه زنی هایی وجود دارد که در آینده ممکن خواهد بود این قرارداد با مشکل مواجه شود و باید بررسی کرد که چه مشکلاتی در آینده بوجود خواهد آمد. به عنوان مثال این امکان را باید در نظر گرفت که با روی کار آمدن دونالد ترامپ ممکن است این قرارداد به زمین بخورد. البته باید دقت شود که برهم زدن این قرارداد از سوی آمریکا علاوه بر اینکه تبعات مالی چند میلیارد دلاری به همراه خواهد داشت، جایگاه سیاسی و محبوبیت دولت ایالات متحده را به شدت در داخل و خارج از این کشور تنزل دهد.

در پایان مقاله نوآوران نویسنده به نکته مهمی اشاره کرده: در قرارداد خرید هواپیماهای مسافربری این است که نحوه پرداخت وجوه تماما توسط واسطه و شرکت لیزینگ انجام می شود که در این حالت طرف فروشنده بیشترین ریسک را انجام داده است زیرا اگر این قراردادها به هر نحو و بهانه ای برهم بخورد آن کسی که ضرر می کند فروشنده است و خریدار در این بین پولی را از دست نداده است و این اقدام عملا دولت آینده آمریکا را در یک عمل انجام شده قرار داده و ترامپ که خود یک تاجر قهار است بیش از هرکس متوجه زیان های بر هم خوردن این قرار داد است و بعید به نظر می رسد که از فروش بوئینگ ها به ایران جلوگیری کند.

دلواپس بوئینگ

فریور خراباتی در ستون طنز روزنامه ایران نوشته: تأخیر در پروازهای هواپیماها که دیگر تبدیل به یک مسأله طبیعی شده، یعنی آبمیوه‌های ما آنقدر طبیعی نیستند که تأخیر در پروازهایمان طبیعی هستند. همین تأخیر ۱۵ ساعته در پرواز تهران - مشهد خودش گویای این قضیه است.در واقع ۱۵ ساعت تأخیر در یک پرواز به شما این پیغام را می‌رساند که اگر با درشکه از مشهد به تهران برمی گشتید زودتر به مقصد می‌رسیدید.

به نوشته این طنزنویس: خب به همت دوستان دولت سابق ما، یک چند سالی برای خرید هواپیما مشکل داشتیم، یعنی مستقیم نمی‌توانستیم هواپیما بخریم.خلاصه هر زمان تصمیم به خرید هواپیما می‌گرفتیم، دلال‌های فروش هواپیما به مسئولان وقت در وزارت راه می‌گفتند: «این هواپیما مدل چهل و هشته اما در حد صفره، مال یک آقای رئیس جمهوری آفریقایی بوده هفته‌ای یه بار می‌رفته ماداگاسکار دور دور، بال راست بی‌رنگه، بال سمت شاگرد تعویض شده، سه سال تخفیف بیمه و رینگ و لاستیک و سیستم صوتی حرفه‌ای هم روش نصبه».

طنزنویس روزنامه ایران افزوده: چون در آن دوران خیلی با کشورها و قبایل آفریقایی دوست بودیم و هر هفته به آنجا می‌رفتیم، مسئولان پیش از آنکه کفش‌های خود را در بیاورند به رئیس قبیله می‌گفتند: «آقا ول کنید این بحث‌های سیاسی تکراری رو، هواپیما مواپیما چی توی دست و بالتون دارید؟»

کارتون محمد طحانی، نوآوران
توضیح تصویر، کارتون محمد طحانی، نوآوران

رسانه بی اثر

اعتماد با اشاره به تازه ترین گفته های وزیر کشور درباره مشکلات اعتیاد و موادمخدر، حاشیه نشینی، طلاق، مفاسد اخلاقی و مناطق بحران خیز نوشته اگر بخواهیم دقیق پاسخ دهیم، شاید ترکیب مجموعه‌ای از علل موجب این وضع شده است، ولی مهم‌ترین علت آن ناکارآمدی رسانه ملی است. همان که آقای وزیر آن را بی‌اثر خطاب کرده‌اند. در حقیقت یکی از وظایف مهم هر رسانه فراگیری، ایجاد حساسیت اجتماعی نسبت به مشکلات و آسیب‌هاست. اگر دیدید که یک جامعه نسبت به مشکلات پیرامون خود بی‌تفاوت است و هیچ اقدامی برای حل آنها نمی‌کند، در این صورت شک نکنید که یکی از مهم‌ترین علل آن، خمودگی رسانه‌های مهم آن جامعه است.

به نوشته این روزنامه: رسانه‌ای که تبدیل به بوق شود و افراد محدود و فاقد توان کارشناسی رسانه‌ای سیاستگذار آن باشند هیچگاه نمی‌توانند چنین حساسیتی را در جامعه ایجاد کند.رسانه‌ای که منتظر دستور مقامات بالای سیاسی باشد تا مدیریت آن را نسبت به محیط اطراف حساس کند، رسانه نیست. رسانه باید چنان آزاد و کارآمد باشد که مقامات کشور را در جریان امور جامعه قرار دهد. مقامات کشور که نمی‌توانند مستقیم به مشاهده جامعه بپردازند. این کار ممکن نیست و درست هم نیست.

اعتماد تاکید کرده: اگر تلویزیون به‌جای برنامه‌های سطحی و کم‌محتوا که فقط نقش سرگرمی دارد، دوربین را روی دوش یک انسان نابینا می‌گذاشتند تا در شهر بگردد و مسائل جامعه را به تصویر بکشد، موفق‌تر از این بود که اکنون هست.پشت صحنه‌های گزارش‌های تلویزیونی نهایت بی‌اعتباری را برای گزارشگران به تصویر می‌کشد که چگونه حرف را در دهان پاسخگو می‌گذارند، حتی جلوی او کاغذ می‌گیرند تا آن را بخواند. چنین تلویزیونی هیچگاه نمی‌توان مسائل و آسیب‌های اجتماعی را به مقامات کشور منتقل کند.

اعصاب به هم ریخته مردم

اعتماد در گزارشی با اشاره به گفته وزیر بهداشت که از افراد صاحب تریبون و چهره‌های سیاسی درخواست کرد تا مراقب صحبت‌های‌شان و تاثیرات روانی آن برجامعه و اعصاب مردم باشند و اضطراب را تحمیل نکنند، از چند مطلع در این باره پرسیده. محمدعلی‌وکیلی نماینده مجلس گفته: بهداشت کلام نخستین کاری است که در صحبت مسوولان از تریبون‌ها باید رعایت شود. زیبنده نیست که مسوولی در قامت جمهوری‌اسلامی کلام غیر‌بهداشتی داشته باشد. هم خوب حرف‌زدن و هم حرف خوب‌زدن، انتظاری است که از یک مسوول در جمهوری‌اسلامی می‌رود.

رسول منتجب‌نیا قائم مقام حزب اعتماد ملی به اعتماد گفته: از هر جناح و هر مسوولی می‌خواهد باشد چرا که انجام چنین صحبت‌هایی گاهی تاوان‌های زیادی برای نظام دارد. به خصوص اگر این صحبت‌ها از سمت مسوولانی باشد که حرف‌شان برای مردم سند است و ممکن است حرف‌ آنها اضطراب در بین مردم ایجاد کند و اثر منفی روی زندگی‌شان داشته باشد.

احمد شیرزاد در همین باره گفته: من نگرانم که چنین اظهارنظرهایی دستاویزی شود تا برخی از افراد که از تریبون‌های خاص صحبت می‌کنند، مدعی شوند که طرف مقابل‌شان باعث تشویش اذهان عمومی می‌شود که چه بسا گاهی افراد را به بهانه تشویش اذهان عمومی نیز تحت فشار هم قرار می‌دهند. اما آن چیزی که مهم است و همه باید آن را یاد بگیریم، این است که ملایم صحبت کنیم و حرف‌های خودمان را در قابل کلمات نرم و دیپلماتیک بیان کنیم.

نقشه‌های بدون گنج

فرناز استادنوبری در مقاله ای در فرهیختگان نوشته: پرونده گنج فاروق در استان فارس در حالی بسته شد که پرونده‌هایی مبنی‌بر فروش نقشه گنج و فروش مجسمه‌های عتیقه همچنان روی میزهای دادگستری شهرهای مختلف خودنمایی می‌کند. در ماجرای فاروق، کلاهبرداران با وعده کشف گنج، سر جویندگان گنج کلاه می‌گذاشتند. همچنین برخی براساس این نقشه‌های گنج، به حفر تونل‌های زیرزمینی می‌ پردازند که خبر آن در روزنامه ها درج می شود.

در ادامه این گزارش آمده: باستان‌شناسان معتقد هستند نقشه گنج به هیچ‌وجه وجود ندارد و کسانی که درباره این موضوع فعالیت می‌کنند هدف‌شان کلاهبرداری است. اما خیلی‌ها پس از ماجرای پرونده گنج فاروق پیگیر این ماجرا شدند و تمایل داشتند اگر راهی وجود دارد مکان گنج‌ها را پیدا کنند و از آن آگاه شوند.

به نوشته فرهیختگان عباس محمدی‌اصل جامعه‌شناس درباره تمایل زیاد افراد به گنج یابی گفته: ضعیف بودن برنامه‌ریزی‌های کلان اقتصادی، ناامیدی از آینده، ترس از تامین نشدن نیازهای معیشتی و... برخی را به این سمت سوق می‌دهد که به پول بادآورده بیندیشند.مادامی که فرد تفاوت ثروت و سرمایه را نداند به جای به دست آوردن سرمایه‌های جامعه که به نسبت کاری که انجام می‌دهد می‌تواند به آن دست پیدا کند، به پول‌هایی علاقه‌مند می‌شود که بسیار سریع و در مبالغ بسیار بالا به دست بیاید و بتواند از طریق آن، تنگناها را جبران کند و به زندگی ایده‌آل برسد.

مغاکی هولناک

بهرام دبیری در مقاله ای در شرق، همزمان با روز حقوق بشر نوشته: من به اسطوره باور دارم، من به رؤیا و معجزه باور دارم، من به بهروزی آدمیزاد باور دارم، من به حقوق‌بشر باور دارم، من به زیبایی و عشق و آزادی باور دارم، اما- اما چشم‌ها و گوش‌های من میان این باورها و آنچه در جهان می‌گذرد، مغاکی هولناک می‌بیند که امیدی به ازمیان‌رفتنش نیست. شهوت سیری‌ناپذیر سود را می‌بینم، اقتدار انکارناپذیر قدرت کور را می‌بینم و صلابت بی‌رحم بمب را.

این نقاش و متفکر افزوده: آرزوهای سوخته کودکان سوری و کپرنشینان یمنی را می‌بینم. جرم رنگین‌پوست‌بودن را، ویرانی تمدن‌ها، ‌شهرها و آوازها را می‌بینم. مالکیت بی‌چون‌وچرای قدرت و دروغ و ریا را، ناله‌ها را از سیاه‌چاله‌ها و صدای تازیانه‌ها را می‌شنوم. ویرانی زمین و درخت و آسمان و آدمیزاد را. ویران‌شدن خانه‌ها را، جسدهای شناور بر مدیترانه را و آوارگی بی‌رحم را.

در پایان مقاله شرق آمده: به تمام کسانی که از هر راهی برای فراهم‌شدن حقوق انکارناپذیر آدمیزاد می‌کوشند احترام می‌‌گذارم، اما به‌صراحت می‌گویم هیچ امیدی به بهروزی آدمیزاد ندارم، این سیاره را دیوها تسخیر کرده‌اند.

تخم بذار

کارتون نعیم تدین، شهرونگ
توضیح تصویر، کارتون نعیم تدین، شهرونگ

علی اکبر محمدخانی در صفحه طنز شهرونگ نوشته: روزی یه خروسی اومده بود درِ خونه، همین‌جوری لقد می‌زد توی در و فحش می‌داد. من یه لیوان آب‌قند بردم دادم دستش گفتم: چی شده برادر من؟ این‌جوری که سکته می‌کنی؟ خروسه همین‌جوری که آب‌قند رو قرقره می‌کرد با بغض گفت: خانومم قبل برجام هر روز صبح تخم دو زرده می‌ذاشت، منم با روغن حیوانی یه نیمروی مَشتی ردیف می‌کردم بارفقا می‌شستیم می‌خوردیم و می‌خندیدیم، ولی بعد برجام می‌گه چشمت کور، خودت برو تخم بذار، بریز تو حلقوم رفقات.

به نوشته این طنزنویس: حالا از این به بعد صبحونه چه‌کار کنیم؟ گفتم: حالا دو روز نیمرو نخورید، چیزی نمی‌شه که. گفت: نمی‌شه، آخه رفقا خیلی نیمرو دوست دارند. بعدم با عجز و ناله پرسید: حالا این برجام چیه؟ گفتم: چیزی نیست، یه تیکه کاغذ پاره‌س. گفت: تخمم می‌ذاره؟ والا نمی‌دونستم از شرمندگی جوابشو چی بدم.خلاصه میخوام بگم قبل برجام، مردم تخم دوزرده می‌خوردند! ولی الان..